Kultura w Przemyślu

Kultura w Przemyślu data publikacji: 2011-10-11 14:08, ostatnia aktualizacja 2011-10-11 14:09

Na obraz życia kulturalnego Przemyśla składa się wiele czynników. Kształtuje go zarówno bogata przeszłość zachowana we wspaniałych obiektach zabytkowych, jak chociażby Zamek Kazimierzowski, katedra, barokowe świątynie, stare kamieniczki i mury opasujące niegdyś miasto, różnorodność kulturowo-etniczna, ale też uwarunkowania współczesne, przejawiające się w bogatym środowisku plastycznym, muzycznym, otwartością na europejskie i światowe trendy w sztuce, a także coraz szersze kontakty zagraniczne. Wszystkie te czynniki sprawiają, że położone na pograniczu miasto ma swój klimat i różnorodną ofertę kulturalną, która jest w stanie zaspokoić potrzeby każdego odbiorcy.

Ujmując temat w formalne ramy można określić, że Kulturę w Przemyślu tworzą instytucje i placówki kultury, stowarzyszenia społeczno-kulturalne oraz współdziałający z nimi artyści.

Najważniejsze przemyskie instytucje kultury organizowane i finansowane są przez:

I. Urząd Miejski w Przemyślu:

• Przemyska Biblioteka Publiczna im. Ignacego Krasickiego przy ul. Słowackiego 15 wraz z 7 filiami na terenie miasta;
• Przemyskie Centrum Kultury i Nauki „Zamek”, na które składają się: Zamek Kazimierzowski, Klub „Niedźwiadek” oraz budynek przy ul. Konarskiego 5 wraz
z mieszczącym się tam Zespołem Pieśni i Tańca "Przemyśl";
• Młodzieżowy Dom Kultury - placówka oświatowa pracy pozaszkolnej przy ul. Św. Józefa 6 finansowana z subwencji oświatowej Ministerstwa Edukacji Narodowej.

II. Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego:

• Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej przy pl. Berka Joselewicza 1, oraz jego oddziały: Muzeum Dzwonów i Fajek (Wieża Zegarowa, ul. Władycze 1) i Muzeum Historii Miasta Przemyśla (Rynek 9);
• Centrum Kulturalne przy ul. Konarskiego 9 wraz z działającym tam kinem „Centrum”;
• Galeria Sztuki Współczesnej przy ul. Kościuszki 3;
• Biblioteka Pedagogiczna przy ul. Śnigurskiego 10/12.

III. Ministerstwo Kultury:

• Zespół Państwowych Szkół Muzycznych im. Artura Malawskiego (ul. Słowackiego 91)

IV. Ministerstwo Obrony Narodowej:

• Klub Garnizonowy przy ul. 29 listopada 1a

V. Kurię Metropolitalną

• Muzeum Archidiecezjalne przy ul. Zamkowej 3

VI. Przemyską Spółdzielnię Mieszkaniową:

• Osiedlowy Klub Kultury „Kazanów” przy ul. Opalińskiego 9a;
• Osiedlowy Klub Kultury „Salezjanie” przy ul. Glazera 10;
• Osiedlowy Klub Kultury „Nadzieja” przy ul. Borelowskiego 1;
• Osiedlowy Klub Kultury „Kmiecie” przy Wybrzeżu Jana Pawła II 70.

W ramach instytucji, jednostek i stowarzyszeń funkcjonują w Przemyślu również bogate w zbiory biblioteki. Do najważniejszych z nich należą Biblioteki:

• Towarzystwa Przyjaciół Nauk,
• Archiwum Państwowego,
• Seminarium Duchownego,
• Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej,
• Klubu Garnizonowego,
• Centrum Kulturalnego,
• Państwowej Wyższej Szkoły Wschodnioeuropejskiej.

Oprócz instytucji znaczący wpływ na kulturalny obraz miasta mają stowarzyszenia społeczno - kulturalne, wśród których w pierwszej kolejności należy wymienić działające od 1865 r. Towarzystwo Muzyczne oraz od 1869 r. Towarzystwo Dramatyczne im. Aleksandra Fredry "Fredreum", a także trochę młodsze (od 1909 r.) Towarzystwo Przyjaciół Nauk. Siłą tych stowarzyszeń jest nie tylko imponujący staż, ale też – a może przede wszystkim – nieustanna ogromna aktywność. Na uwagę zasługuje również wiele innych organizacji, bez których życie kulturalne miasta byłoby uboższe i mniej różnorodne. Ich pełny wykaz można znaleźć na stronie www.przemysl.pl (nasze miasto – organizacje pozarządowe).

 


Najszerzej i najpełniej prezentowana jest w Przemyślu muzyka. Istniejący w Przemyślu Zespół Państwowych Szkół Muzycznych kształci muzyków, którzy po studiach często wracają do rodzinnego miasta, tworząc jego muzyczny wizerunek. Na bazie takich właśnie osób powstały Przemyska Orkiestra Kameralna i Kwartet Smyczkowy, których koncerty regularnie odbywają się w Przemyślu. Od wielu lat Towarzystwo Muzyczne organizuje Festiwal „Przemyska Jesień Muzyczna”. Do udziału w niej zapraszani są wykonawcy prezentujący różne formy muzyczne. Do tradycyjnych imprez należy również Salezjańskie Lato Muzyczne, które nawiązuje do muzycznych tradycji księży Salezjanów i prowadzonej przez nich Szkoły Organistowskiej, Festiwal Muzyki Akordeonowej, Kurs Interpretacji Muzyki Wokalnej, a także sięgający swoimi korzeniami do lat 70-tych Ogólnopolski Festiwal Kapel Podwórkowych.

Konsekwentne działania prowadzone od lat 80-tych wykształciły w naszym mieście grupę entuzjastów muzyki jazzowej, cenioną przez muzyków polskich i zagranicznych. Początkowo "Mikołajki Jazzowe" w Centrum Kulturalnym, później "Jazz nad Sanem", Świętojańskie Noce Jazzowe oraz częste koncerty tego rodzaju muzyki w klubie "Niedźwiadek" sprawiły, że Przemyśl stał się ośrodkiem, w którym gra się i słucha jazzu "z najwyższej półki". Ważnym przedsięwzięciem ostatnich lat jest odbywający się jednocześnie w Przemyślu i Lwowie Polsko – Ukraiński Festiwal Jazzowy „Jazz Bez...” organizowany w grudniu przez Centrum Kulturalne.

Znaczną aktywność wykazało w ostatnim czasie środowisko muzyki młodzieżowej. Powstała inicjatywa określana mianem Przemyskiej Sceny Niezależnej zaistniała w mieście w sposób szczególny poprzez cykl koncertów w klubie „Enigma” w PWSW, a także swój pierwszy plenerowy finał podczas „Wincentiady 2010”.



Temat teatralny należy rozpocząć od najstarszego w kraju amatorskiego teatru "Fredreum", który nieprzerwanie działa ponad 140 lat i realizuje nowe przedstawienia. Od kilku lat w czerwcu jest również organizatorem Przemyskiej Wiosny Fredrowskiej, imprezy podczas której teatry z Polski, Ukrainy i Słowacji prezentują twórczość dramatyczną Aleksandra Fredry. Spektakle w wykonaniu profesjonalnych aktorów scen polskich można obejrzeć również w Centrum Kulturalnym podczas Przemyskiej Jesieni Teatralnej oraz w trakcie całego roku w Zamku Kazimierzowskim.

Nie brak również oferty dla amatorów poezji. Od 1996 r. odbywa się tu Przemyska Wiosna Poetycka, podczas której z mieszkańcami miasta spotyka się czołówka współczesnych poetów polskich, dyskutując jednocześnie na temat wybranego zjawiska w literaturze polskiej lub światowej. Ciekawym przedsięwzięciem jest też, organizowany w Przemyskiej Bibliotece Publicznej, Turniej Wierszy Jednego Poety, konkurs recytatorski odbywający się w obecności autora prezentowanych utworów.

Profesjonalne środowisko plastyczne skupione jest głównie wokół Galerii Sztuki Współczesnej. Instytucja ta regularnie prezentuje prace współczesnych artystów z kraju i zagranicy, organizuje międzynarodowy plener malarski w Słonnem oraz bardzo prestiżowe przedsięwzięcie, prezentujące współczesną plastykę twórców Euroregionu Karpaty - Międzynarodowe Triennale Malarstwa "Srebrny Czworokąt". Aktywizacji lokalnego środowiska plastycznego służy konkurs Doroczna Nagroda Artystyczna im. Mariana Strońskiego. Działalność wystawienniczą prowadzą również Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej, Przemyskie Centrum Kultury i Nauki „Zamek” (sale wystawowe w Zamku i Klubie "Niedźwiadek"), Centrum Kulturalne, Archiwum Państwowe oraz mniejsze kluby działające w naszym mieście.

Istnieje również prężnie działające środowisko fotografików, wystawiających swoje prace w Przemyślu oraz uczestniczących w ogólnopolskich i międzynarodowych wystawach i imprezach fotograficznych. Pasjonaci filmowi w roku 2005 stworzyli grupę ZWELLINDER. Na swoim koncie mają już około stu filmowych produkcji niezależnych.

Jedyne istniejące obecnie w Przemyślu kino "Centrum", oprócz bieżącej prezentacji najnowszych produkcji filmowych, proponuje widzowi również repertuar ambitniejszy, organizując dwa razy w miesiącu projekcje w ramach Dyskusyjnego Klubu Filmowego „Filmiarnia”.

Kilka spośród działających w Przemyślu zespołów artystycznych stało się prawdziwymi wizytówkami miasta. Zaliczyć do nich należy Przemyską Orkiestrę Kameralną, Zespół Pieśni i Tańca "Przemyśl", Archidiecezjalny Chór "Magnificat", Zespół Taneczny "Koralik", Formację Taneczną A-Z, Lwowską Kapelę Podwórkową "Ja Joj" i Kapelę Folkloru Miejskiego "Fidelis", a także zespoły rockowe, które zaistniały na dobre w ostatnich latach: Blacksnake, Joke, Pigs Like Pigeons, Rotengeist i Underdark. Grupy te są nagradzane na ogólnopolskich i międzynarodowych festiwalach, występują w kraju i za granicą, ciesząc się dużym uznaniem i powodzeniem.



Mieszkańcom miasta oraz odwiedzającym je gościom możemy przez cały rok zaproponować stałe imprezy kulturalno-promocyjne. Już w kwietniu odbywają się Międzynarodowe Warsztaty Muzyki Gospel połączone ze wspólnym koncertem uczestników oraz udziałem renomowanego chóru tego rodzaju muzyki. Na początku maja zapraszamy na Podkarpacki Jarmark Turystyczny, inaugurujący sezon turystyczny na Podkarpaciu oraz Ogólnopolski Festiwal Kapel Folkloru Miejskiego.

Czerwiec oferuje Międzynarodowy Festiwal Dziecięcych Zespołów Folklorystycznych, który jest spotkaniem zespołów z kilku krajów, połączonym z korowodem ulicami miasta, Przemyską Wiosnę Poetycką, podczas której z mieszkańcami miasta spotyka się czołówka współczesnych poetów polskich, Przemyską Wiosnę Fredrowską, prezentującą twórczość dramatyczną Aleksandra Fredry, Święto Zamku, plenerową imprezę na Wzgórzu Zamkowym, promującą zamek i związane z nim tradycje oraz impreza promujące tradycyjne przemyskie rzemiosło czyli Święto Fajki.

Lipiec to Noc Iwana Kupały, impreza, która kultywuje starodawne ludowe obrzędy nocy świętojańskiej, Wielkie Manewry Szwejkowskie w Twierdzy Przemyśl, będące pełną swoistego humoru plenerową imprezą, promującą miasto, Twierdzę Przemyśl oraz przywołujące postać bardzo popularnego w tym rejonie bohatera literackiego, finał konkursu dla lokalnego profesjonalnego środowiska plastycznego o nagrodę najwybitniejszego przemyskiego malarza Mariana Strońskiego pn. Doroczna Nagroda Artystyczna im. Mariana Strońskiego, oraz Święto Miodu promujące bardzo dobrej jakości miód podkarpacki.

W lipcu i sierpniu zapraszamy na Salezjańskie Lato Muzyczne, nawiązujące do tradycji muzycznych Księży Salezjanów oraz prowadzonej przez nich szkoły organistowskiej oraz na szczególnie bliską miastu imprezę, Dni Patrona Miasta Przemyśla Świętego Wincentego „WINCENTIADA” (ostatni weekend sierpnia). Dni Patrona oddają cześć Świętemu, którego relikwie spoczywają w kościele Franciszkanów, są także pełną rozrywki i rekreacji imprezą skierowaną do szerokiego grona odbiorców.

Co trzy lata we wrześniu w Przemyślu odbywa się Młodzieżowy Międzynarodowy Festiwal Kresowej Pieśni Patriotycznej z udziałem solistów, chórów i zespołów wokalno-instrumentalnych z Białorusi, Czech, Litwy i Ukrainy, w październiku Przemyska Gala Taneczna czyli Ogólnopolski Turniej Tańca Towarzyskiego, cykl klubowych koncertów zespołów i solistów muzyki jazzowej Jazz nad Sanem oraz Przemyska Jesień Muzyczna z koncertami różnego rodzaju muzyki od klasycznej po rozrywkową w wykonaniu profesjonalnych muzyków z kraju i zagranicy.

Grudzień wita dzieci Wielką Paradą Mikołajkową, której punktem kulminacyjnym jest wjazd na Rynek Świętego Mikołaja. W Szkole Muzycznej odbywa się Międzynarodowy Festiwal Muzyki Akordeonowej, a miłośnikom jazzu polecamy polsko– ukraińskie spotkanie muzyków jazzowych Międzynarodowy Festiwal Jazzowy „Jazz Bez...”.

Przedstawiony tu obraz życia kulturalnego Przemyśla ma charakter ogólny i nie oddaje w pełni wszystkich jego przejawów. Mamy jednak nadzieję, że zdołaliśmy zainteresować odwiedzających naszą stronę i w taki właśnie sposób zaprosiliśmy ich do naszego miasta.

Bardziej szczegółowe informacje na temat przemyskiej kultury można uzyskać w Wydziale Kultury, Promocji i Współpracy Urzędu Miejskiego, tel. 16/6783170, e-mail: kultura@um.przemysl.pl, a także na stronie www.przemysl.pl oraz stronach poszczególnych jednostek dostępnych w zakładce kultura / informator kulturalny i kalendarz imprez.

Opr. B. Łapka

 

Wpis dodany przez: Przemysław Grządziel, 2011-10-11 14:09
Ostatnio modyfikowany przez: Przemysław Grządziel, 2011-10-11 14:09
Wersja do wydruku
  • PODZIEL SIĘ
  • Facebook
  • Twitter
  • Blip